DİYORLAR BİZDE
Düzgün, mısmıldır; başörtüsü, bürük
Lahana, kelem; dağ armudu, çördük
İştaha, mada; azıcığa, eccük
Alkışa da çepik diyorlar bizde.
Merdiven, badaldır; sebze de zavzu
İğneye, biz derler; dibeğe, sohu
Sitil, kovadır; ceket ise saku
Sedire de mahat diyorlar bizde.
Behni, yem yeridir; arazi, yazu
Göcek, köşedir; yumruk ise muşmu
Balçığa, lığırt; ev duvarına, çandu
Civcive de cücük diyorlar bizde.
Banyo yapmak, yunmak; bol ise foltah
Hindi, culluhtur; sac ekmeği, cızlah
Patates, gostil; sahi ise essah
Kızılcığa zoğal diyorlar bizde.
Takunya, nalindir; çok fazla, zebil
İçi boş, küfüktür; katmerse, hetil
Şubata, gücük; yatağada, mitil
Bekliye ellağam diyorlar bizde.
Biber, issottur; sırık ise herek
Elbise, urbadır; kilitse, firek
Fasulye, çiğit; raf ise terek
Muşmulaya döngel diyorlar bizde.
Salon, hayattır; sürekliyse, fasa
Keh, uçurumdur; sığ yer ise yuha
Aşgana, mutfak; işteyse, deydaha
Çınara kavlağan diyorlar bizde.
Ağleş, dur demek; yazma ise çember
Ahacuk, iştedir; bakır kap, lenger
Yufkaya, işkefe; salçaya, pelver
Mandaya da kömüş diyorlar bizde.
Azıcık, bıdıhım; tatsızsa, sarsuh
Boduç, su kabıdır; ayran da gatıh
İşkembeye, mimbar; çiviye de mıh
Bileziğe golbağı diyorlar bizde.
Şip, çabuk demek; rezil de irezil
Foroz, horozdur; kevgir de ilistir
Kaynağa, göze; peçeteye, peşkir
Geçen yıla bıldır diyorlar bizde.
Keçi, eliktir; kedi yavrusu, enük
Piliç, feriktir; böcek ise böcük
Fareye, sıçan; eşeğede, kölük
Kaplumbağaya tosbağa diyorlar bizde.
Kızılcık, kirendir; sincap ise teyin
Pancar, pazudur; meşe ise pelit
Cevize, koz; yemek suyuna, tirit
Karpuzada bostan diyorlar bizde.
Kısa yol, kesedir; köşede, çene
Üzüm dalı, tevek; tanede, dene
Salatalık, hıyar; yineye, gene
Kahveye de gayfe diyorlar bizde.
Orak, galuçtur; un kabıda, tirki
Mangal, kıskaçtır; kova ise helki
Ayrana, ağartu; ekşiye, eşki
Kompostoya hoşaf diyorlar bizde.
Deriye, gön; virane yere, peğ
Yabaya, dirgen; büyük sepete, heğ
Sırığa, taya; lavaboya, çağ
Yağ kabına şapşal diyorlar bizde.
Sapa, kötektir; hafif ise yeğnik
Çit, fıraktudur; kümes ise pinnik
Köşeye, göcek; sıraya ise keşik
Kilime de cecim diyorlar bizde.
Kürek, güdeldir; zehir ise ağu
Sert, yitidir; damat ise güyoğu
Sıkıya, kip; büyük fareye, geloğu
Çapaya da meğel diyorlar bizde.
Ham karpuz, şalak; ibrik ise ırbıh
Yatak, döşek; küçük bakraçsa, cındıh
Şala, atgu; küçük sepete, gıdıh
Çamaşıra da esvap diyorlar bizde.
Ezgi, gaydadır; saklambaç, sinnenbit
Patırtı, velvele; çekirdek, çiğit
Tepsiye, sini; araca, vesayit
Makarnaya erüşte diyorlar bizde.
Tekme, tepiktir; tırmıksa, gelberi
Cımbız, mangaçtır; elbise, entari
Nisana, abrul; ocağa, zemheri
Aralığa karakış diyorlar bizde.
Yazan: M.Necati GÜNEŞ
(Kelkit Vadisi yöre halkı ağzı ile sözlük)